Afrika Kıtası Bilgisidir - www.afrika-kitasi.bilgisidir.com -Bilgi Kaynağınız.
bilgisidir.com
 
ana sayfa
afrika-kitasi .bilgisidir.com
Afrika Kıtası Otelleri    Afrika Kıtası Ülkeleri
Afrika Kıtası Haritaları    Afrika Kıtası Turları
 
Afrika Kıtası  
afrika-kitasi_1.jpg

Dünyanın beş kıtasından biri ve eski dünyanın bir parçası. Afrika adı Kartaca'ya ilk defa ayak basan, Romalılarca Africani denen oymaklardan alınmıştır. Bu da iklim yalnız kıyı bölgeleri için kullanılmış, sonradan bütün kıt'a için kullanılan bir ad olmuştur. Akdeniz çöküntü alanı ile Avrupa'dan, Kızıldeniz'le Asya'dan ayılır. Güneyden kuzeye 8000, doğudan batıya 7600 kilometre uzunluğunda ve 30 milyon kilometrekare yüz ölçümündedir. Dünyanın üçüncü büyük kıtası ve bütün kıtaların beşte biridir.
Yüzey şekli:
Avrupa'dan Cebeli Tarık boğazı, Asya'dan Süveyş kanalı ile ayrılır. Kıyıları çok az girintili ve çıkıntılıdır. Kuzeyde geniş bir dörtgen, güneyde bir üçgen durumundadır. Afrika'nın belli başlı yüzey şekilleri, kıyılara yakın bir takım yükseklikler arasında kalmış çanak şeklindeki düzlüklerdir. Bu düzlükleri çevreleyen dağların önünde çok dar kıyı ovalar uzanır Çanak şeklindeki bu düzlüklere kuzey ve güney bölümlerinde sık sık rastlanır. Doğuda, Kızıldeniz kıyılarında başlayan ve Orta Afrika'ya kadar uzanan büyük bir çöküntü hendeği vardır. Bunlar arasında sönmemiş yanardağlara rastlanır. Kuzeyde Habeşistan dağları, daha güneyde Kilimencaro (6010 metre), Kenya (5340 metre) yanardağları yer alır. Bu çöküntü hendeğinin tabanında görülen eski kütlelerde genç volkanlar, bu çukur alanını parçalara ayırmıştır. Bu çevrenin dışında, Afrika'nın en büyük gölü olan Viktorya gölü yer almıştır. Afrika toprakları, iklim bölgelerine göre çeşitlilik göstermektedir. Ekvator çevresindeki bölgelerde kırmızı renkli, milli topraklar yer almıştır. Nemli iklim bölgelerinde parçalanmış, ufalanmış kütleler göze çarpar. Kurak bölgelerde ise kumlar ve boz renkli topraklar geniş alanlar kaplar, zengin ve bitki yetişmesine asıl elverişli topraklar vahalarla suların istilâsına ıığrıyan bölgelerde bulunur.
Sular:
Ekvator çevresinde bulunan bir kıta olması dolayısıyla Afrika suları çeşitli özellikler gösterir. Bazı yerlerde, yağışların azlığı ve sıcaklığın çokluğu, denize ulaşamadan kaybolan suların meydana gelmesini sağlar böylelikle Büyük Sahra ve Kalahari denilen büyük kurak çöller meydana gelmiştir.
Çok nemli olan ekvator bölgesinde ve yağışların uzun devam ettiği bölgelerde bol sulu ırmaklara rastlanır. Afrika'nın en önemli nehirleri Nil (6500Km.), Kongo (4650 Km.), Nijer, Lim-popo, Oranj, Zambezi nehirleridir. Afrika'da göller de geniş yer kaplar. Enbüyük gölü, Ekvator üzerindeki Vicfco-68.000 kilometrekare) dir. Bundan başka Niyasa gölleri de çok arasındadır.
İklim:
Afrika, tropikal bölgesi en geniş olan bir kıt'a olduğu için, tropi, kal iklim tiplerine hemen her yerinde rastlanır. Ekvatorda ve özellikle Gine körfezi taraflarında her mevsimde bol yağmurlar yağar. Gine, Kongo, taraflarında yıllık ve günlük sıcaklık farkları hemen yok gibidir. Bu bölgenin kuzeyinde ve güneyinde yılda iki yağışlı mevsimi olan sıcak bir iklim bölgesi yer alır. Bu bölgelerin dışında da yazları yağmurlu, kışları ıkurak geçen bölgeler vardır. Afrika'nın iklimi, ekvatorun uzaklığı ile orantılı bir değişme gösterir. En kuzeyde ve en güneyde, sıcak ve kurak yazları, ılık ve yağışlı kışları ile Akdeniz iklimi denilen astropikal iklim şekli hâkim olur.
Bitki ve Hayvanlar:
Afrika'nın bitki durumu, genel olarak Afrika'nın iklim bölgelerine uyar. Ekvator bölgesi ile Kongo nehri ve Gine körfezi çevrelerinde balta girmemiş ormanlara tesadüf edilir. Bu ormanlardan geçilmesi âdeta imkânsızdır. Buralardaki ağaçlar 60 . 70 metreye kadar uzanırlar. Bu bölgenin dışında kurak mevsimlerde sararan, yağışlı mevsimlerde yeşeren otlan ve kışın yapraklarını döken ağaçlara tesadüf edilir. Devamlı yeşillik olanlar ve ormanlar yalnız nehirler çevresindedir. Kurak mevsimin daha uzun sürdüğü yerlerde ise yalnız bozkırlara rastlanır. İyice kurak olan yerlerde ise, dünyanın en büyük çöllerinin (Sudan ve Büyük Sahra) yer aldığı görülür. Kuzey ve güneyindeki bölgelerde ise astropikal iklimin sert yapraklı ağaçları, zeytinlikler, defneler bulunur. Afrika'nın hayvanları da iklim ve bitki örtüsü ile orantılıdır. Balta girmemiş ormanlarda renk renk çeşitli kuşlara, bitkilerin ortaya koyduğu engelleri aşabilecek kudrette olan gorillere, fillere rastlanır. Nehir kenarlarında timsahlar, su aygırları, su kuşları görülür.
Ekvator bölgesinden uzaklaştıkça arslan, kaplan, çakal gibi et yiyen ve çok çeşitli hayvanlar vardır. Bu arada küçük oldukları halde önemli hastalıklara sebep olan hayvancıklara da sık sık rastlanır. Sıtmayı tanıyan sivrisinekler, uyku hastalığına sebep olan çeçe sinekleri ve odunlar kemiren termitler bu aradadır.
 
afrika-kitasi_2.jpg

Nüfus:
Afrika'da renkli yerlilerle buraya sonradan göç etmiş beyazlara tesadüf edilir.
Beyazlar daha çok kuzey ve güney Afrika bölgelerinde yerleşmişlerdir. Birkaç tipte olan renkli yerlilere ise Kongo nehri çevrelerinde, Sudan'da, Habeşistan'da Doğu Afrika'da ve Mısır yönlerinde tesadüf edilir. Bunlar, yerlerine göre, Sudan zencileri, Araplar, Habeşler, Tuaregler ve Bantu zencileri adlarını alırlar.
Doğal zenginlikler:
Afrika'nın kuzey bölümünde zengin maden kaynakları yoktur. Daha çok Orta Afrika bölgesinde zengin maden kaynaklarına tesadüf edilir. Doğu Afrika'da Niyasa gölü kenarında, Altın sahilinde, Kipo Motoda ve Transvaal'da zengin altın madenlerine rastlanır. Kimberley'le Kongo çevresinde elmas bulunmaktadır. Güney Batı Afrika'da bol bakır yatakları, Zambezi kenarında, Transvaaı ve Katanga'da kömür, vardır.
Nil hav esası dünyanın en eski medeniyet merkezi olmakla beraber, çöllerin geçilme zorluğu yüzünden Afrika'nın öbür bölgeleri yakın zamanlara kadar pek az tanınmıştır. Eski Mısırlılardan başka Kartaca'da ilk oağlarda kurulan medeniyetlerle Afrika bu çağın medeniyet merkezlerinden biri olmuştur. Orta Çağda Müslümanlar tarafından Mısır'ın ve bütün Kuzey Afrika'nın ele geçirilmesiyle buralarda İslâm Medeniyetinin büyük etkilerine tesadüf edilir. 151-6 yılında Mısır ve daha sonraları Fas'a kadar Kuzey Afrika Osmanlı İmparatorluğunun eline geçmiştir.
1830 da Fransızların Cezayir?e çıkmaları ile Afrika yavaş yavaş bilinmez bir ülke olmaktan çıkmış ve Avrupa devletlerinin sömürge kaynağı haline gelmiştir. Fransızlar, Kuzey Afrika'yı, Ekvator bölgesini, Sudan'ın batısını, Madagaskar adasını ele geçirmişler ve buralarda sömürgelerini kurmuşlardır. İngilizler Mısır Sudanını, Doğu Afrika'yı, Güney Afrika'yı, Natal, Oranj, Transvaal Rodezya, Altın Sahili ve Nijerya bölgelerini ele geçirdiler. Belçikalılar Kongo bölgesini, Portekizler Angola ve Mozambik sömürgelerini elde ettiler, İtalya 1911 de Trablusgarp ve Bingaaiyi işgal etmiştir.
İkinci Dünya, Savaşından sonra. Afrika'da bağımsız olma yolunda pek çetin didişmeler olmuştur. Bu didişmelerin sonucu olarak da, bağımsız duruma gelen Afrika devletleri, gün geçtikçe artmaktadır. Bugün Afrika, siyasal bakımdan, bütün dünyanın dikkatini üzerinde toplayan bir kara parçasıdır.
 
   
Kaynak: Hakkı Ünaldı  
   

© 2009